پیشینه تاریخی مازندران
 

درباره تاريخ باستاني استان مازندران اطلاع زيادي در دست نيست و اساساً وضع اقليمي آن اجازه نمي‌دهد ابنيه وآثار معماري پايدار بمانند. درجلگه هاي ساحلي مازندران آثار معتبري از ادوار قبل از اسلام به دست نيامده وحتي از شهرهاي معتبر صدر اسلام (دوره‎‎ پادشاهان طبرستان وديلم) هم به جز آمل و ساري يادگاري بجا نمانده است.
بعداز غلبه آريايي‌هاي مهاجم و مهاجرت بوميان، ساكنان جديد پس از مدتها ظاهراً زيرفرمان هخامنشيان قرار گرفتند. دركتيبه بيستون سرزمين مازندران به نام پشتخوارگي و در اوستا پزشخوارگر آمده است و به نظر مي رسدكه مازندران جزو قلمرو اشكانيان بوده است. هم زمان با فتوحات مسلمانان از سلسله هاي پادوسبانان، آل باوند و افراسيابيان نام برده شده است كه در طبرستان يا قسمتي ازآن حكومت مي كرده اند و استقلال نسبي داشته اند. مورخان درباره‎ اولين حمله‎ مسلمين به طبرستان وحدت نظرندارند. بنا به قول عده اي از نويسندگـان درسال 30 هجري قمري ـ زمان خلافت عثمان ـ اولين بار سعد بن عاص حاكم كوفه درصدد فتح طبرستان برآمد و سرانجام سواحل طبرستان، رويان و دماوند را به تصرف خود درآورد.
درزمان مروان بن محمد(132ـ 126 هـ .ق) آخرين خليفهْ بنـي - اميه ،اهالي طبرستان عليه حكام عرب سر به شورش برداشتند. در دوره‎‎‎ خلافت ابوالعباس سفاح (136 ـ132 هـ .ق ) اولين خليفه عباسي ـ يكي از عاملان وي رهسپار طبرستان شد و با اهالي آن منطفه از طريق صلح و مدارا كنارآمد، ليكن در دورهْ ـ خلافت ابوجعفر منصور (158 - 136 هـ. ق) دومين خليفه عباسي مردم طبرستان براي چندمين بار سر بـه شورش برداشتند. سرانجام طبرستان كاملاً تحت اطاعت اعراب درآمده ولي بعد ازآن نيز در سرزمين طبرستان مانند سابق ،مسكوكاتي باخط پهلوي ضرب شد. سرانجام درسال 167 هجري قمري ونداد هرمز سلسله مستقلي در طبرستان تاسيس كرد.
درقرن چهارم و پنجم هجري، طبرستان ميدان كشمكش سلسله‎ آل زيار و آل بويه از يك طرف و سامانيان و غزنويان ازطرف ديگر شده بود، اغلب اوقات طبرستان تحت اداره امواي آل زياربود. درسال 426 هجري قمري، سلطان مسعــود غزنـــوي از طريق گرگان وارد طبرستان شد و صدمات و خسارات جاني و مالي زيادي به اهالي آن سامان وارد آورد. هنوز اين خرابه ها ترميم نشده بود كه طغرل اول مو‎ْسس سلسله سلجوقي به گرگان و طبرستان حمله ور شد و در سال 606 هجري قمري طبرستان ازجمله كبود جامه به دست سلطان محمد خوارزمشاه افتاد و اسپهيد كبودجامه به نام ركن الدين كبودجامه و فرزندانش به دست سلطان محمد خوارزمشاه اسير شدند.
زماني كه سلطان محمد خوارزمشاه از نبرد با سپاهيان مغول فــرار مي كرد، ركن الدين، مغولان را به جايگاه سلطان محمد هدايت كرد و به اثر اين خوش خدمتي، از طرف مغولان به حكومت كبود جامه رسيد و سرانجام توسط تيموريان بساط حكمراني آنها نيز برچيده شد. بعد از درگذشت اميرتيمور، ســــادات ـ مرعشي با كسب اجازه از شاهرخ ميرزا (850 - 807 هـ. ق) به مازندران برگشتند و به عنوان باج گزار اين نواحي سلطنت كردند.
سرانجام در زمان سلطنت شاه عباس اول به طور كلي قدرت سادات مرعشي از بين رفت. پس ازبرچيده شدن بساط حكومت ملوك الطوايفي طبرستان كه تا سال 1006 هجري قمري ادامه داشت، اين منطقه تحت نظارت شاه عباس اول و سلاطين بعدي سلسله صفوي تامين قرار گرفت. شاهان صفوي در طول هر سال به كرات به عنوان شكار و يا پس از احـداث فرح‌آباد جهت استراحت به اين منطقه سفرمي كردند.
نادرشاه افشار براي مقابله با دشمنان به ويژه دشمنان شمالي و روس هـا، در مازندران يك كارخانه كشتي سازي دايركرد و به رونق هرچه بيشتر منطقه افزود. از دوره فتحعلي شاه قاجار، به منطقه سـر سبز و زيبا و دل انگيز مازندران، به عنوان يك منطقه استراحتي ـ تفريحي توجه گرديده و ناصرالدين شاه طي دوسفر دستور تعمير راه ها و كاروانسراها را صادر كرد. در دوران سلطنت پهلوي منطقه مازندران مانند ساير مناطق كشور از راههاي ارتباطي برخوردار شد و به علت شرايط محيطي و آب وهواي معتدل، چشم اندازهاي زببا نزديكي اش به تهران، محل استراحت و تفريح قسمت اعظم مردم كشور شد.

 
 
سخن مدیر کل

به مازندران خوش آمدید

دل بسپارید و تردید نکنید که این عظمت ستودنی، هنوز دیدنی است!
بهار که آمد شما هم دست به کار شوید و گوشه ای از دامن گلدارش را بروبید و بگذارید نسیم با عطر بهار درآمیزد و سرزمین همیشه بهار ما عطرافشان تر شود.

ادامه مطلب

  • وب سایت حضرت امام
  • وب سایت مقام معظم رهبری
  • وب سایت ریاست جمهوری
حدیث روز
نشانی اداره
ساری - میدام امام - ابتدای خیابان جام جم - اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان مازندران
01512291001-5